بيايد آن ناحيه را از بين ببرد ؟ يا به هر نحوى كه مىتواند بايد در حفظ آن ناحيه جديت كند ؟ اگر بگوييد كه ما بعضى احكام اسلام را حفظ مىكنيم ، من از شما سؤال مىكنم : - آيا حدود را جارى و قانون جزاى اسلام را اجرا مىكنيد ؟ - نه . شكافى در اين‌جا ايجاد گرديد و در هنگامى كه شما وظيفهء نگهبانى داشتيد ، قسمتى از ديوار خراب شد . - مرزهاى مسلمين و تماميت ارضى وطن اسلامى را حفظ مىكنيد ؟ - نه ، كار ما دعاگويى است ! قسمت ديگر ديوار هم فرو ريخت . - شما از ثروت‌مندان حقوق فقرا را مىگيريد و به آنان مىرسانيد ؟ چون وظيفهء اسلامى شما اين است كه بگيريد و به ديگران بدهيد . - نه ، اين‌ها مربوط به ما نيست . ان شاء اللَّه ديگران مىآيند انجام مىدهند ! ديوار ديگر هم خراب شد . شما مانديد مثل شاه سلطان حسين و اصفهان ! « 1 » اين چه « حصنى » است كه هر گوشه‌اى را به آقاى « حصن الاسلام » عرضه بداريم عذرخواهى مىكند ! آيا معنى « حصن » همين است ؟ اين‌كه فرموده‌اند « فقها حصون اسلامند » يعنى مكلفند اسلام را حفظ كنند ، و زمينه‌اى را فراهم آورند كه بتوانند حافظ اسلام باشند . و اين از اهمّ واجبات است . و از واجبات مطلق مىباشد نه مشروط « 2 » . و از جاهايى است كه فقهاى اسلام بايد دنبالش

--> ( 1 ) . مقصود حسين اول ، فرزند سليمان اول ( 1135 ه . ق ) آخرين پادشاه سلسلهء صفويه است كه شاهىنالايق و بىكفايت بود . وى در 1105 به سلطنت رسيد . در زمان او محمود افغان به اصفهان لشكر كشيد . سلطان حسين به اميد آن‌كه وى از اصفهان صرف‌نظر كند فرح‌آباد و جلفا را به او تسليم كرد ، اما محمود به اصفهان بىدفاع حمله آورد و آن را تصرف كرد و سلطان بىتدبير را به قتل رساند . ( 2 ) . اگر وجوب يك واجب نسبت به چيزى مشروط نباشد ، « واجب مطلق » خواهد بود نسبت بدان چيز ؛ مانند : وجوب نماز نسبت به وضو و هرگاه وجوب واجب نسبت به چيزى مشروط باشد ، « واجب مشروط » خواهد بود نسبت به همان چيز ؛ مانند : وجوب حج نسبت به استطاعت .